Wie is Montse Tomé, de eerste Spaanse bondscoach in een EK-finale ooit?

Wie is Montserrat Tomé?

Montserrat “Montse” Tomé Vázquez (25 mei 1982, Oviedo – 43 jaar) staat op het punt geschiedenis te schrijven met het Spaans vrouwenelftal. Onder haar leiding heeft La Roja zich geplaatst voor de finale van het EK 2025, dat plaatsvindt op zondag 27 juli in het St. Jakob-Park in Basel. Tegenstander is titelfavoriet Engeland. Na de wereldtitel op het WK in 2023 kan Spanje nu, onder dezelfde bondscoach, ook de Europese titel grijpen. Voor Tomé is het de ultieme bevestiging van haar visie en aanpak, waarmee ze rust en structuur bracht na een turbulente periode binnen de Spaanse voetbalbond.

Van speelster in La Liga F tot staflid van het nationale elftal

Tomé begon haar carrière als verdedigende middenveldster bij Oviedo Moderno, een club uit haar geboorteregio Asturië. Later speelde ze ook voor Levante UD en FC Barcelona, waar ze haar spelintelligentie en positionering verfijnde. Hoewel haar interlandcarrière beperkt bleef tot enkele optredens, genoot ze in eigen land een reputatie als betrouwbare en slimme speelster.

Na haar pensioen in 2012 rolde ze vrijwel meteen het trainersvak in. In 2018 werd ze aangesteld als assistent-bondscoach van Jorge Vilda bij het nationale vrouwenteam. In deze rol werkte ze nauw samen met een generatie die later het wereldtoneel zou veroveren: Aitana Bonmatí, Alexia Putellas, Irene Paredes en Patri Guijarro behoorden toen nog tot de jonge kern. Tomé had een belangrijke stem in de individuele begeleiding van speelsters en stond bekend om haar analytisch vermogen, vooral op het gebied van spel zonder bal.

Een nieuwe start na een roerige zomer

De zomer van 2023 zal voor altijd verbonden blijven aan de Spaanse wereldtitel, maar ook aan de crisis rondom de Spaanse voetbalbond (RFEF). De commotie na het gedrag van toenmalig voorzitter Luis Rubiales en het daaropvolgende vertrek van Jorge Vilda leidde tot ingrijpende veranderingen. Tomé werd in september 2023 gepresenteerd als de nieuwe bondscoach, de eerste vrouw ooit op die positie in Spanje.

Haar aanstelling was geen vanzelfsprekendheid. Kritiek op haar gebrek aan ervaring als hoofdcoach was volop aanwezig, maar intern genoot ze veel vertrouwen van speelsters en stafleden. Ze begon met het herstellen van verhoudingen, stelde duidelijke kaders en maakte selectiebeleid gebaseerd op sportieve prestaties en teamchemie. Ze liet zien dat autoriteit ook in stilte kan worden uitgeoefend – een stijl die goed paste bij een groep die net een roerige periode achter de rug had.

Tactische benadering en leiderschapsstijl

Tomé’s visie op voetbal sluit aan bij de Spaanse school: dominantie via balbezit, hoog druk zetten en veel nadruk op het middenveldspel. Ze bouwde voort op het tactische fundament dat er al lag, maar voegde daar meer flexibiliteit en pragmatisme aan toe. In wedstrijden waarin balbezit alleen niet genoeg was, durfde ze af te wijken van de standaardformatie, bijvoorbeeld door over te schakelen naar een dubbele controleur op het middenveld of met een extra centrale verdediger te spelen tegen fysiek sterkere tegenstanders.

Onder haar leiding zijn speelsters als Olga Carmona, Maite Oroz en Salma Paralluelo doorgegroeid tot onmisbare schakels in het elftal. Vooral haar vermogen om jonge speelsters in te passen zonder afbreuk te doen aan teamdynamiek, wordt als een van haar sterke punten gezien. Ze communiceert duidelijk, zonder poespas, en hecht veel waarde aan collectieve verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd laat ze ruimte voor creativiteit – vooral bij speelsters als Bonmatí en Putellas, die onder haar vrijer lijken te opereren dan voorheen.

Op weg naar een nieuwe mijlpaal

Inmiddels is het Spaanse team uitgegroeid tot een van de toonaangevende ploegen in het internationale vrouwenvoetbal. Met de EK-finale tegen Engeland op komst heeft Tomé opnieuw laten zien dat ze niet alleen een opvolger is van Vilda, maar een bondscoach met een eigen signatuur. Waar haar voorganger vooral bekendstond om zijn discipline en controle, kiest Tomé voor vertrouwen en duidelijkheid, zonder de sportieve lat te verlagen.

Bij winst wordt Spanje zowel regerend wereld- als Europees kampioen – een prestatie die voorheen alleen Duitsland en Noorwegen in het vrouwenvoetbal wisten te bereiken. Of het zover komt, weten we op zondagavond. Maar wat vaststaat: Montse Tomé heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot een sleutelfiguur in het Spaanse voetbal, en een van de opvallendste coaches op het internationale podium.