Met de EK-kwalificatiewedstrijd tussen Nederland en Hongarije op dinsdag 29 maart neemt Giovanni van Bronckhorst afscheid van de oranje-supporters. De 106-voudig international zou eigenlijk in september al afscheid nemen van het publiek, maar persoonlijke omstandigheden stonden dat toen in de weg.

Na het WK in 2010 in Zuid-Afrika zette Van Bronckhorst een punt achter zijn cariere na 14 jaar voor het Nederlands elftal gespeelt te hebben. Zijn laatste goal was een pracht van een doelpunt in de halve finale tegen Uruguay. De verdediger maakte in total 7 doelpunten voor Oranje.

“De organisatie van ons bid stond als een huis, maar de Fifa vond het niet goed genoeg”, vervolgde Gullit tegenover de NOS. “We hebben er alles aan gedaan, maar het zij zo.” De voormalige topvoetballer toonde zich niet te groot om de winnende landen te feliciteren. “Gefeliciteerd Rusland en Qatar”, liet Gullit weten.

Dat Nederland en België te klein zouden zijn, is een mening die niet door Gullit wordt gedeeld. “Qatar is ook klein en wij zijn ook wel een vermogend land. Dat is het probleem niet.” Gullit was ook benieuwd naar de totale uitslag van de stemming. “Ik ben toch wel nieuwsgierig hoe dichtbij we waren. We waren de underdog, maar de laatste dagen werd er toch anders over ons gepraat. We hebben wel iets neergezet.”

Robben liep de blessure op in de laatste oefenwedstrijd in aanloop naar het WK. Met hulp van fysiotherapeut Dick van Toorn werd de aanvaller razendsnel opgelapt, zodat hij in Zuid-Afrika nog in vijf wedstrijden kon meespelen. Bij terugkeer in München bleek de blessure echter nog lang niet te zijn verholpen. Naar verwachting staat Robben tot de winterstop aan de kant.

Zaterdag reist een delegatie van de KNVB met voorzitter Bert van Oostveen, diens voorganger Henk Kesler en bondsarts Gert-Jan Goudswaard naar München om de kwestie te bespreken. Bayern is niet te spreken over de handelswijze van de KNVB en rekent op een schadevergoeding.

De beelden van de WK-finale tegen Nederland, waarin Iniesta in de verlenging het enige doelpunt voor zijn rekening nam, heeft hij nog vaak in zijn hoofd afgespeeld. “Het was een hele moeilijke wedstrijd voor ons en we mogen blij zijn dat we de zege over de streep hebben getrokken.”

Volgens Iniesta had het op 11 juli in Johannesburg zomaar anders af kunnen lopen. “Nederland schopte het niet voor niets tot de finale en het had voor ons zomaar verkeerd af kunnen lopen”, weet de 26-jarige international. “Uiteindelijk waren wij het gelukkigst.”

Of zijn optreden op het WK hem de titel Wereldvoetballer van het Jaar gaat opleveren, weet Iniesta niet. “Het is een prijs die is gebaseerd op de mening van anderen”, blijft hij nuchter. “Het maakt me dan ook niet zoveel uit.” Met Wesley Sneijder verwacht Iniesta een geduchte concurrent te hebben. “Sneijder heeft een geweldig seizoen achter de rug en prijzen gepakt. Als de keuze op hem valt, vind ik het ook prima.”

Kaka liet zich donderdag in Antwerpen opereren, nadat de blessure aan het licht was gekomen toen hij terugkeerde van vakantie. De 28-jarige middenvelder moet naar verwachting drie tot vier maanden revalideren.

In zijn eerste jaar bij Real Madrid ontbrak Kaka ook al regelmatig door blessureleed. De Madrilenen namen de speler in de zomer van 2009 voor 65 miljoen euro over van AC Milan.

In totaal zijn er 552 dopingcontroles verricht, waarvan 256 nog voor de start van het voetbaltoernooi. Alle 32 teams werden onaangekondigd bezocht door controleurs. Op het WK zelf moest na afloop van elk duel twee spelers per team bloed of urine inleveren.

“In vergelijking met het WK van 2006 zijn de controles verdubbeld”, licht het hoofd van de medische commissie, Jiri Dvorak, de cijfers toe. Volgens hem was het dopingbeleid nooit eerder zo streng. “Het bewijst dat topprestaties ook mogelijk zijn zonder verboden middelen.”

In de verloren eindstrijd om de wereldbeker (1-0) gingen acht verschillende Oranje-spelers op de bon. John Heitinga ontving in de verlenging nog een tweede prent en kon met een rode kaart het veld verlaten.

Ook de Spanjaarden, die vijf gele kaarten kregen van scheidsrechter Howard Webb, moeten betalen. Zij krijgen een boete van 7300 euro. Volgens een gedragscode van de wereldvoetbalbond krijgt elk team dat vijf of meer kaarten incasseert een sanctie.

Sneijder werd door ruim zestig procent van de stemmers gezien als de beste aanvallende middenvelder van het toernooi. Duitsland is vertegenwoordigd met Philipp Lahm en Bastian Schweinsteiger. Winnaar van de Gouden Bal Diego Forlan (Uruguay) en de Braziliaan Maicon maken het sterrenteam compleet. Thomas Müller, gedeeld topscorer van het toernooi en uitgeroepen tot grootste talent, is een opvallende afwezige.

Ook Vicente del Bosque krijgt een eervolle vermelding. Hij is uitgeroepen tot beste bondscoach van het toernooi.

Argentinië ging op het WK in de kwartfinale met 4-0 hard onderuit tegen Duitsland. Maradona wilde kort na de uitschakeling niets loslaten over zijn toekomst en trok zich vervolgens terug in zijn huis in Buenos Aires. De publieke opinie in Argentinië over het aanblijven van Maradona is verdeeld, maar de president heeft zich openlijk achter de bondscoach geschaard.

Ook de herhalingen van de boottocht door de Amsterdamse grachten en het feest op het Museumplein deden het dinsdag goed in de kijkcijferlijsten. Het WK-journaal van de NOS, waar een samenvatting van de festiviteiten te zien was, trok nog eens een kleine miljoen kijkers. SBS had twee samenvattingen. Om 19.00 uur keken 472 duizend mensen, om 23.30 uur nog eens 203 duizend.

In Amsterdam waren tijdens de huldiging ruim een half miljoen mensen aanwezig, schatte de politie. Tussen de honderd- en tweehonderdduizend togen naar het Museumplein. De rest juichte de Oranjespelers toe tijdens hun grachtentocht.

President Jose Mujica complimenteerde de spelers ervoor dat zij het hele land samen hadden gebracht. Volgens Mujica is Uruguay sociaal en politiek nog nooit zo verenigd geweest. “Jullie hebben ons een les gegeven in moed en de hoop gegeven om te dromen.”

Uruguay werd in Zuid-Afrika het beste Zuid-Amerikaanse land. In de halve finale was Nederland echter met 3-2 te sterk. In de wedstrijd om het brons ging het land met dezelfde cijfers onderuit tegen Duitsland. Spits Diego Forlan, die een van vier spelers was die vijf keer scoorde, won de Gouden Bal voor beste speler van het toernooi.

Dinsdag plaatste de DFB een brief van de ploeg op de website om zich daar voor te verontschuldigen. De spelers hadden spijt van het ‘ongenoegen en onbegrip’ dat de beslissing teweegbracht. Toch staat de ploeg nog altijd achter het besluit. De spelers wilden niet feesten om een derde plaats. “Dit team wil meer. Voor zichzelf en voor de fans.”

Toch haalde het warme onthaal bij de dinsdag geridderde Van Marwijk wel de scherpe randjes van de teleurstelling weg. “Dit helpt wel. Als je ziet wat het losgemaakt heeft.” André Ooijer, die de kwartfinale tegen Brazilië speelde en zondag op de finaledag jarig was, zwaaide het publiek enthousiast toe. “Geweldig dat ze allemaal naar mijn verjaardag zijn gekomen”, grapte de verdediger.

Dirk Kuyt was ook verrast door de opkomst. “We hebben zes weken in een tunnel gezeten. Toen we in die helikopter over Amsterdam vlogen en daar die mensenmassa zagen, was dat geweldig. Het lijkt wel of heel Amsterdam oranje is”, glunderde de Katwijker.

De helikoptertocht was volgens Kuyt niet helemaal zonder slag of stoot verlopen. “Nou, meneer Van der Vaart had er wat moeite mee”, lachte de spits. “Maar zoals je ziet is hij er weer helemaal bij”, wees hij de feestende Rafael van der Vaart aan.

De selectie wordt vanaf 17.00 uur gehuldigd op het Museumplein.

De 64-jarige Beckenbauer vindt dat de finale ‘niet vloeiend was, met constante protesten van spelers en een scheidsrechter die niet al te veel overzicht had’. Het sluitstuk van het WK had volgens hem het hoogtepunt van het toernooi moeten worden, maar werd dat niet.

Tevreden is de voetballegende wel over wat Duitsland heeft laten zien. Beckenbauer prees de ploeg van bondscoach Joachim Löw omdat die op weg naar het brons ‘vriendelijk gedrag en aantrekkelijk spel’ zou hebben laten zien.

Op de Facebook-pagina, al voor het WK een uitlaatklep voor gefrustreerde Britse voetbalfans, zijn heftige discussies te lezen. Zo wordt de Engelse scheidsrechter beschuldigd van omkoping en partijdigheid. De identiteit van de oprichter is onduidelijk.

Een Nederlandse variant -’Howard Webb sucks’- circuleert ook op Facebook. Het aantal leden neemt gestaag toe en bedraagt nu meer dan zeshonderd. Ook hier wordt Webb door het slijk gehaald in discussies en bewerkte foto’s. Diverse Nederlandse spelers en commentatoren spuiden kritiek op Webb, onder meer omdat hij vlak voor het doelpunt van Spanje ten onrechte geen hoekschop aan Oranje gaf.

De Engelse scheidsrechter beschrijft de WK-finale als de moeilijkste twee uren van zijn carrière, in een interview met the Daily Mail dinsdag. Hij zegt emotioneel en fysiek te zijn uitgeput na het uitdelen van dertien gele kaarten en een rode, mede vanwege het ruwe speelgedrag van het Nederlands elftal.

Facebook heeft nog niet gereageerd op de vraag hoe de sociale netwerksite omgaat met dit soort ‘haatpagina’s’.

Omdat het ‘de koningin heeft behaagd’ werden de trainer en de linksback benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

De minister drukte Van Marwijk op het hart dat er een ‘mooie Duitse term’ is voor de verliezer van de WK-finale: vize-weltmeister. Volgens Klink doet dat meer recht aan de ‘fantastische’ prestatie van Oranje.

Over ‘Gio’ van Bronckhorst zei Klink dat de gestopte Feyenoorder onverzettelijkheid uitstraalde en dat hij heeft gevochten als een leeuw. “Jij dacht waarschijnlijk dat jouw actie tegen Italië op het EK van 2008 de mooiste van je carrière was, maar we weten nu wel beter.” Het verwoestende afstandschot tegen Uruguay was volgens Klink mooier.

Naar de halve finale tegen Uruguay keken meer mensen. Met die met 3-2 door Oranje gewonnen wedstrijd werd een nieuw kijkcijferrecord gevestigd. Die wedstrijd werd door 12.270.000 mensen bekeken. De kijkcijfers van de finale bleven steken op 12.215.000.

Het lagere aantal kijkers betekent niet dat veel mensen al aanvoelden dat het mis zou gaan. Wellicht keken veel mensen niet doordat ze het afgelopen weekend op vakantie gingen.

In Amerika sneuvelde wel een kijkcijferrecord door de finale. Met 24 miljoen kijkers in de Verenigde Staten was het daar de best bekeken voetbalwedstrijd ooit.

Oranje wordt dinsdagmiddag gehuldigd met een boottocht door de Amsterdamse grachten en een feest op het Museumplein.

De Spaanse selectie arriveerde maandagmiddag rond 15.00 uur met de wereldbeker op de Barajas luchthaven in Madrid. Voordat de bustocht door de hoofdstad begon, trok de selectie naar het koninklijk paleis voor een ontmoeting met koning Juan Carlos, die de finale vanwege gezondheidsredenen niet kon bijwonen. Ook werden de kersverse wereldkampioenen ontvangen door premier Jose Luis Rodriguez Zapatero.

Bert van Marwijk stapte als eerste uit het vliegtuig en werd met bloemen opgewacht door medewerkers van de KLM. Vanuit Schiphol vertrekt de selectie naar Huis ter Duin in Noordwijk, waar ze door familieleden worden opgewacht. Dinsdag staan een ontmoeting met koningin Beatrix, een rondvaart door de Amsterdamse grachten en een huldiging op het Museumplein op het programma.

Van Marwijk liet bij aankomst aan de verzamelde pers weten de nederlaag nog niet verwerkt te hebben. “De teleurstelling is nog steeds heel groot, maar we hebben wel begrepen dat we in Nederland heel wat los hebben gemaakt. We mogen best trots zijn dat we als zo’n klein landje tweede zijn geworden op een WK.”

Dat Oranje de WK-finale zou verliezen, werd slechts door 31 procent van de ondervraagden voorzien. Wel vindt de meerderheid Spanje de terechte kampioen. Maar liefst 55 procent vond de Spanjaarden zondagavond sterker dan Oranje, dat door tien procent als de beste ploeg werd beoordeeld. Toch houdt 47 procent scheidsrechter Howard Webb verantwoordelijk voor de nederlaag.

Ook Robin van Persie wordt aangewezen als zondebok. De spits, die alleen tegen Kameroen trefzeker was, wordt aangewezen als slechtste speler van Oranje. De meerderheid vindt dat in de finale niet Dirk Kuyt, maar Van Persie gewisseld had moeten worden voor Eljero Elia.

Bert van Marwijk krijgt wel een prima beoordeling. De bondscoach wordt voor zijn coaching tijdens het hele toernooi beoordeeld met een 8,2. Dick Advocaat en Marco van Basten scoorden bij de afgelopen toernooien beduidend lager.

Blatter wilde geen waardeoordeel vellen over het optreden van Webb. “Ik kan alleen maar zeggen dat de spelers het de scheidsrechter erg moeilijk maakten.” Op de vraag of Mark van Bommel en Nigel de Jong rood hadden verdiend, antwoordde hij cryptisch. “In het voetbal moeten we leren leven met de fouten van spelers en scheidsrechters. Ik denk niet dat perfectie in deze wereld bestaat.”

Volgens Blatter verliezen sommige ploegen door de grote belangen nogal eens de waarden van het voetbal uit het oog. “Of je nu wint of verliest, spelers mogen nooit vergeten dat de basis van voetbal discipline en respect is”, doceert de Zwitser. “Er mag best worden gestreden, maar wel binnen de grenzen van fairplay.”

Daar is Nigel de Jong het volstrekt mee eens. “Het is natuurlijk knap dat we de finale hebben gehaald, maar als je daar dan in staat wil je die ook winnen.” Dat scheidsrechter Howard Webb net voor het beslissende doelpunt verzuimde een corner toe te kennen aan Oranje, was De Jong een doorn in het oog. “Helaas hebben we, mede door een fout van de scheidsrechter, onze droom niet kunnen verwezenlijken.”

Ook Eljero Elia vond al even de tijd om terug te blikken op de afgelopen weken. “Een tweede plaats is best iets om trots op te zijn”, vond de vleugelaanvaller. “We hebben het heel goed gedaan en onder meer van Brazilië, het beste land ter wereld, gewonnen.”

Voor Gregory van der Wiel was het nog te vroeg om een glimlach op zijn gezicht te toveren. “Misschien komt die trots later wel, als ik een dvd’tje bekijk met de hoogtepunten zie. Maar momenteel overheerst toch echt de teleurstelling.”

De spelers arriveren maandagmiddag weer in Nederland. Dindag worden ze na een boottocht gehuldigd op het Museumplein.

Matchwinner Andres Iniesta was er na de wedstrijd als de kippen bij om de octopus te bedanken. “Hij heeft opnieuw gelijk gehad, ik denk dat de octopus in Spanje heel populair is geworden.” De plaaggeest van Oranje vergeeft Paul zijn foutje van twee jaar geleden, toen hij in de EK-finale een nederlaag van Spanje tegen Duitsland voorspelde.

Het winnende doelpunt droeg Iniesta op aan zijn overleden vriend Daniel Jarque. ‘Dani Jarque voor altijd bij ons’, stond er op het shirt dat hij de hele wereld toonde na zijn treffer in de 117e minuut. De aanvoerder van Espanyol overleed een jaar geleden tijdens een trainingskamp van zijn club aan een hartaanval.

“Ik wilde Dani een eer bewijzen en dit was de perfecte manier om dat te doen”, zei hij over zijn Catalaanse vriend met wie hij in verschillende jeugdelftallen speelde. “Zijn geest heeft duidelijk over ons gewaakt tijdens de finale.”

Voor Iker Casillas was er nog een extra prijs. De aanvoerder van Spanje werd uitgeroepen tot beste keeper van het toernooi. De sluitpost van Real Madrid kreeg na de groepsfase, waarin hij twee keer werd gepasseerd, geen enkel doelpunt meer tegen.

De ‘kungfu-kick’ van Nigel de Jong op Xabi Alonso is volgens de krant een catastrofale fout die ‘donkerrood’ verdiende. De Jong ontsnapte vroeg in de wedstrijd aan een rode kaart toen hij met een gestrekt been tegen de borst van Alonso vloog. De tactiek van bondscoach Bert van Marwijk kwam volgens de krant vooral neer op de Spaanse kunst vernietigen met hard spel.

De Belgische krant De Standaard noemt de ondergang ‘even dramatisch als in 1978′. Oranje speelde volgens de krant hetzelfde als heel het toernooi: ‘koel, berekend en soms heel hard’. Hoewel Nederland grote kansen had, heeft Spanje volgens de krant verdiend gewonnen.

De Franse krant le Figaro concludeert dat de focus van de Nederlandse ploeg te veel op agressie lag, waardoor domweg werd vergeten te spelen. De Britse krant The Sun noemt de overwinning van Spanje ‘gerechtigheid’. De finale werd volgens de krant ‘ontsierd door de schandalige Nederlandse tactiek’ en schroomt niet om Johnny Heitinga, die rood kreeg, een ‘gangster’ te noemen.

De Spaanse bondscoach Vicente del Bosque had in de krant geen kritiek op het ruwe Nederlandse spel. Hij feliciteert zijn tegenstanders omdat ze het voor Spanje moeilijk hebben gemaakt te winnen. “Het was een intense wedstrijd.”

De WK-campagne van Nederland begon bijna vier weken geleden met de openingswedstrijd tegen Denemarken. De verdedigende Denen maakten het Oranje moeilijk, maar direct na rust was er een eigen doelpunt van Daniel Agger die een kopbal van AZ’er Simon Poulsen tegen zich aan kreeg. Daarna ging Nederland makkelijker spelen. Kort voor tijd besliste Dirk Kuyt met een tweede treffer de wedstrijd.

Op zaterdag 19 juni moest Oranje voor de tweede keer aantreden tegen het stugge Japan. Ook de Aziaten zetten in op de verdediging. Uiteindelijk was het Wesley Sneijder die in de 53e minuut een afstandsschot losliet. De Japanse doelman Eiji Kawashima werd daardoor verrast en kon de bal niet keren.

Nadat Denemarken diezelfde dag van Kameroen won, was Oranje al zeker van het behalen van de achtste finale. Op 24 juni werd door een 2-1 zege op de Afrikanen echter ook de groepswinst veiliggesteld. Robin van Persie en Klaas-Jan Huntelaar scoorden. Die laatste deed dat na een fraaie actie van Arjen Robben die zijn rentree maakte na een hamstringblessure. Samuel Eto’o schoot vanaf de strafschopstip de 2-1 in.

In de achtste finale wachtte Slowakije als tegenstander. Dat land was verrassend de nummer twee van Poule F geworden achter Paraguay, maar voor regerend wereldkampioen Italië. Net als tegen Kameroen kwam Nederland op 2-0 voor door een typische actie en schot van Robben en een simpele intikker van Sneijder. Nu was het Robert Vittek die in de slotfase een penalty langs Maarten Stekelenburg joeg.

De kwartfinale tegen Brazilië was de eerste keer dat Nederland achterkwam. Robinho zorgde in een van Nederlandse kant zwakke eerste helft voor de verdiende 1-0. Oranje tapte na rust echter uit een ander vaatje. Eerst zag Sneijder een vrije trap binnenvallen toen Felipe Melo zijn doelman Julio Cesar in de weg zat. De 2-1 werd door Sneijder binnengekopt uit een hoekschop die door Kuyt was doorgekopt.

Na het grote Brazilië wachtte in de halve finale Uruguay. Een fraai afstandsschot van Giovanni van Bronckhorst was goed voor de verdiende voorsprong van Nederland. Vlak voor rust liet Diego Forlan echter zien dat hij ook wist hoe hij de Jabulani moest behandelen: 1-1. In de tweede helft schoten Sneijder en Robben Nederland naar een nieuwe voorsprong. Maxi Pereira maakte de wedstrijd in de slotminuut nog spannend: 3-2.

Door die zege plaatste Nederland zich voor de derde finale waarin deze keer Spanje te sterk was. Nederland had de handen vol aan de technische Spaanse ploeg en miste wat geluk bij de afronding. Weer kwam Oranje achter, maar deze keer kon de ploeg niet terugkomen: 0-1.

Door de nedrelaag van Nederland is Nieuw-Zeeland verrassend de enige ongeslagen ploeg van het WK geworden. De All Whites speelden in de poulefase gelijk tegen Paraguay, Slowakije en Italië. Wereldkampioen Spanje ging al in de eerste wedstrijd onderuit. Toen was Zwitserland met 1-0 de Spanjaarden de baas.

Oranje is na Duitsland de ploeg met de meeste verloren WK-finales. Duitsland en West-Duitsland kregen samen vier keer het zilver omgehangen, de laatste keer in 2002. Daar stelden de Oosterburen wel drie wereldtitels tegenover tegen nul voor Nederland.

De finale van 2010 staat nu op de tweede plaats van WK-wedstrijden met de meeste kaarten. Nederland speelde vier jaar geleden ook de recordwedstrijd. Toen eindigde de veldslag die Nederland-Portugal in de achtste finale was met twintig gele kaarten en vier rode kaarten. Nederland verloor ook dat duel.

Het realisme overheerste bij de bondscoach na de wedstrijd. “De beste ploeg heeft gewonnen.” Toch was Van Marwijk ook niet blij met de arbitrage. Vlak voor de treffer van Andres Iniesta schoot Wesley Sneijder een vrije trap via de Spaanse muur naast. Howard Webb en zijn assistenten kenden echter geen corner toe en uit de aanval die volgde scoorde Spanje. “Dat is zuur. De spelers zijn daardoor toch geïrriteerd. Maar ja, het is sport, het hoort erbij.”

Ook Dirk Kuyt was nog kwaad. “We zijn boos omdat we zo dichtbij waren. Ik wil nooit anderen de schuld geven, maar de scheids was wel wat meer op hun hand dan de onze.” Toch weet Kuyt die reactie ook aan teleurstelling. “Spanje is ook gewoon een heel goede ploeg. Als zij met 1-0 winnen, dan zijn ze gewoon de terechte kampioen. We zijn een goede kans misgelopen vandaag.”

De Gouden Bal voor beste speler van het toernooi was voor Diego Forlan. De aanvaller van Uruguay werd door de sportpers uit een lijst van tien genomineerden gekozen. Forlan scoorde vier doelpunten en leidde Uruguay naar de halve finale, het beste resultaat sinds 1970.

Het begin van de finale was nerveus van Nederland en Spanje maakte daar handig gebruik van. De Europees kampioen speelde de bal diep op de Nederlandse helft rond en werd al na vijf minuten gevaarlijk door een kopbal van Sergio Ramos. Maarten Stekelenburg ging echter gestrekt de hoek in en redde de bal. Ramos was even later met een voorzet van rechts weer gevaarlijk, maar nu werkte Heitinga de bal over.

Na een minuut of tien kreeg Nederland langzaamaan meer grip op de wedstrijd. De tactiek bleek er op gericht de aanvallende middenvelder Xavi en Andres Iniesta te neutraliseren. Daarbij had Oranje wel wat overtredingen nodig en nu greep scheidsrechter Howard Webb een hoofdrol. De Engelsman strooide lustig met gele kaarten, waarvan er voor rust drie naar Nederland en twee naar Spanje gingen.

Ook na rust bleef het spel vooral een slag op het middenveld en had Webb daardoor zijn handen vol. Na tien minuten in de tweede helft begon een offensiefje van Nederland en werd een enorme kopkans van Heitinga afgefloten vanwege buitenspel. De grootste kans voor Oranje kwam echter in de 62e minuut.

Toen stuurde Sneijder Robben weg en de vleugelspits kwam oog in oog te staan met de Spaanse doelman Iker Casillas. Diens voet voorkwam een Nederlandse treffer. Een paar minuten later werd Robin van Persie op rechts weggestuurd, maar van achteren neergehaald door Joan Capdevila. Die kwam met een gele kaart goed weg, al hadden Nigel de Jong en Mark van Bommel die voor rust ook al kunnen krijgen.

Invaller David Villa, die van dichtbij tegen de benen van Heitinga schoot, en nogmaals Ramos met het hoofd waren in een hernieuwd Spaanse aanvalsgolf. Daartegenover zette Oranje een nieuwe grote kans voor Robben. Met nog acht minuten op de klok mocht de man van Bayern München weer alleen op Casillas door, maar weer was de Spaanse goalie hem de baas.

In de verlenging liet Nederland Spanje weer voetballen, maar kwam het keurkorps van bondscoach Bert van Marwijk goed weg toen Cesc Fabregas door de Nederlandse defensie heen brak. Nu was het de beurt aan Maarten Stekelenburg om met de voet te redden en uit de tegenstoot verdiende Nederland een corner die door Joris Mathijsen werd overgekopt. Van Bronckhorst redde verdedigde nog sterk toen Iniesta doorstootte.

In de tweede helft van de verlenging ging het alsnog mis. Heitinga hield Iniesta heel even vast en de Spaanse middenvelder ging gretig liggen, waarna Webb de Nederlandse verdediger zijn tweede geel voorhield. Vier minuten voor tijd scoorde Iniesta. De middenvelder van Barcelona stond buitenspel toen een Nederlander een voorzet blokkeerde en werd even later alsnog bereikt waarna hij scoorde. Dat leidde tot woedende reacties bij de Oranjespelers, maar Webb wilde er niets van weten en dus was het pleit beslecht.

De fan rende vanuit een hoek in het stadion het veld op en sprintte het veld over richting de middellijn, waar de beker was neergezet. Net voordat hij bij de trofee was, wisten beveiligers hem neer te halen. Zeven beveiligers voerden hem af, door de tunnel en langs de wachtende voetballers.

De wereldbeker werd van het veld gehaald, nadat de volksliederen van Spanje en Nederland door het stadion hadden geklonken.

Bij Oranje staat Maarten Stekelenburg als altijd op doel. Van der Wiel speelt rechts in de verdediging met naast zich John Heitinga, Joris Mathijsen en Giovanni van Bronckhorst. Daarvoor zijn De Jong en Mark van Bommel de controlerende middenvelders en Wesley Sneijder de aanvallende man op het middenveld. Dirk Kuyt bestrijkt de linkerflank, Arjen Robben staat op rechts. Robin van Persie is de enige spits.

Ook Spanje speelt in de sterkste opstelling. Dat betekent dat David Villa in de spits staat met Andres Iniesta en Xavi achter zich. Aanvaller Pedro is een kleine verrassing. Hij vervangt Fernando Torres die dit toernooi niet in grootse doen is. De aanvaller van Liverpool had ook geen basisplaats in de halve finale tegen Duitsland.

Mandela heeft zich tijdens het hele WK nauwelijks laten zien. Een optreden tijdens de openingswedstrijd zegde hij af omdat zijn achterkleindochter daags voor het WK bij een auto-ongeluk omkwam. Hij ontving wel de selectie van Ghana nadat de ‘Black Stars’ als laatste Afrikaanse land in de kwartfinales van het toernooi sneuvelde.

Fifa heeft nog niet bekendgemaakt wie na de finale de trofee aan Nederland of Spanje uitreikt. Vier jaar geleden was die eer voor toenmalig Uefa-voorzitter Lennart Johansson.

Als de voorspelling van de Fifa klopt, dan is de finale aanmerkelijk groter dan de openingswedstrijd van de Olympische Spelen van Beijing. Daar keken ongeveer 600 miljoen mensen naar.

De Fifa meldt trots dat het als eerste organisatie erin is geslaagd een evenement in ieder land te verkopen. Bovendien wordt nauwgezetter bijgehouden hoeveel mensen er kijken in de honderd grootste markten. “De toename is zo groot in sommige gebieden dat we zeker weten dat we een recordbereik hebben”, vertelt Ericson vol vertrouwen.

De mediarechten voor het WK leveren de Fifa veel geld op. De radio-, televisie- en internetrechten van het toernooi in Zuid-Afrika waren zeker 1,6 miljard euro waard.

De wedstrijd, die in een 3-2 overwinning eindigde voor de Duitsers, bleef daarmee achter op het meest bekeken duel zonder Oranje. De halve finale tussen Spanje en Duitsland trok afgelopen week 5,2 miljoen mensen.

De verwachting is dat de finale van zondagavond, waarin Nederland zijn opwachting maakt tegen de Spanjaarden, de best bekeken uitzending ooit word op de Nederlandse televisie. Het record staat momenteel op 12,3 miljoen kijkers, dat afgelopen week werd gevestigd tijdens de wedstrijd Uruguay-Nederland.

“We zullen het niet als de Duitsers moeten doen. Als je Spanje veel ruimte geeft dan krijg je een probleem”, denkt Robben. Oranje past zich in ieder geval niet aan de Spanjaarden aan. “Dat doen zij ook niet. Zij hebben hun eigen voetbalstijl en wij ook.”

Robben denkt dat er aanvallend zeker mogelijkheden zijn. “Xavi en Iniesta zijn op het middenveld de gevaarlijkste mannen, achterin liggen de kansen”, aldus de spits van Bayern München, die nog steeds heilig in de titel gelooft. “Het vertrouwen is hoog. Er is overtuiging bij iedereen. We weten dat we dit gaan doen.”

De verliezers van de halve finales lieten vanaf het begin zien de troostfinale zeker niet als een verplicht nummer te beschouwen. Voordat er tien minuten op de klok stonden had het publiek in het Nelson Mandela Bay Stadium een gevaarlijke vrije trap van Diego Forlan, een kopbal op de lat van Arne Friedrich en een bikkelharde overtreding van de Duitse linksback Dennis Aogo gezien.

Het gevoel dat een treffer niet lang kon uitblijven werd in de negentiende minuut bewaarheid toen een schot van Bastian Schweingsteiger in de rebound voor de voeten van Thomas Müller kwam. Een slim passje van Luis Suarez stelde Edinson Cavani ruim voor de pauze in staat de stand gelijk te trekken: 1-1.

In de tweede helft was het Uruguay dat de eerste tik uitdeelde door het vijfde doelpunt dit toernooi van Forlan. Een fout van doelman Fernando Muslera, de zwakste schakel bij de Zuid-Amerikanen, bracht Duitsland niet veel later langszij. Marcell Jansen strafte met het hoofd het slippertje van de keeper van Lazio Roma af.

De troostfinale leek voor het eerst in de geschiedenis af te stevenen op een verlenging, maar zover kwam het uiteindelijk niet. Bij een corner slaagde Uruguay er niet in de bal weg te werken, met een rake kopbal van Khedira als gevolg. Forlan kwam namens Uruguay nog dicht bij de 3-3, maar de spits had de pech dat zijn vrije trap in blessuretijd op de Duitse lat uiteenspatte.

Van Bronckhorst speelde jaren voor FC Barcelona en komt zondag dan ook nogal wat bekenden tegen. “Xavi en Carles Puyol ken ik al heel lang”, zegt de 105-voudig international. “We hebben al vanaf het begin van het toernooi veel gebeld en veel sms’jes gestuurd. Het is mooi dat ze zo ver zijn gekomen en het is heel speciaal om tegen ze te spelen.”

Dat de goede sfeer binnen het team een extra kracht is van Oranje, kan Van Bronckhorst alleen maar bevestigen. “Als de sfeer buiten het veld goed is dan zie je dat ook op het veld terug. Dan loop je toch net even iets harder voor iemand anders.”

De spelers van Oranje werkten zaterdag een ontspannen programma af. “We hebben ‘s ochtends wat gewandeld en zijn in de dierentuin van Johannesburg geweest”, vertelt Van Marwijk. “Daarna heb ik de gebruikelijke voorbespreking gedaan en daarna zijn we, een half uur eerder dan gepland, gaan trainen.”

Het Soccer City, waar zondag de finale wordt gespeeld, is voor Oranje geen onbekend terrein. De ploeg speelde er de met 2-0 gewonnen openingswedstrijd tegen Denemarken. “Het is wel fijn dat we vandaag weer even op hoogte hebben kunnen trainen”, anticipeert hij op het 1700 meter boven zeeniveau liggende stadion. “Het blijft moeilijk om je in te stellen op de onverwachte bewegingen die de bal hier kan maken.”